Pravoslavna Ohridska Arhiepiskopija
 

Вести


 

Синаксар


 

Издаваштво


Прашања, одговори
и коментари


 

Врски


 

Видео и аудио записи


 

Архиепископ


Свет
Архиерејски
Синод


 

Историја


 

Организација
и адреси


 

Библиотека




English Version

Современите Прогони на Православната Црква: Македонскиот раскол


RSS  rss
FaceBook  FaceBook
YouTube  YouTube


рубрика: вести

20.04.2014

Во богослужбените места на Православната Охридска Архиепископија, ширум Р. Македонија, денес беше прославено Воскресението Христово.

Само заради припадноста на Едната, Света, Соборна и Апостолска Црква, припадниците на Православната Охридска Архиепископија дванаесетта година по ред го дочекуваат празникот на славното Воскресение Христово во околности на државен прогон врз верска основа. Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован веќе трета година за Велигден се наоѓа во затвор.

Верниот народ на Православната Охридска Архиепископија и на овој голем празник усрдно се молеше за отклонување на неправдата што му се врши на Архиепископот охридски Јован, како и за добивање сила од Воскреснатиот Христос за да се издржи државниот терор насочен кон канонската православна Црква во Р. Македонија, Православната Охридска Архиепископија

Неговото Преосвештенство Епископот полошко-кумановски и Местобљустител дебарско-кичевски г. Јоаким богослужеше во Куманово.

Неговото Преосвештенство Епископот брегалнички и Местобљустител битолски г. Марко богослужеше во Штип.

Неговото Преосвештенство Епископот стобиски и Местобљустител струмички г. Давид богослужеше во Скопје.

Никогаш не заборавајќи, но токму заради Воскресението простувајќи им на оние што продолжуваат да креваат рака на Христа и Неговата Соборна Црква, верниот народ на Православната Охридска Архиепископија на овој празник на победата на животот над смртта, одново и одново се утврди во надежта дека ќе преовладее разумот и дека ќе биде прекинат државниот терор изразен во последователните судски гонења насочени кон Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован и Православната Охридска Архиепископија!

Христос Воскресна!




ХРИСТОС ВОСКРЕСЕ!



Од: Информативната служба на Православната Охридска Архиепископија


рубрика: библиотека\литургика

Во светиот и Велик Петок ги славиме светите, спасителни и страшни страдања на Господ Бог и Спасителот наш Исус Христос, коишто Он заради нас доброволно ги прими: плукањето, биењето, шлаканиците, навредувањата, исмејувањето, багреницата, трската, сунѓерот, оцетот, клинците, копјето и, на крајот – Крстот и смртта, а сето тоа се изврши во петок. Затоа, богоносните отци ни заповедаа да вршиме спомен на сè она што се збидна оној Петок, со скрушеност на срцето и со умиление.

Треба да се знае дека Господ беше распнат во шестиот ден, односно во петок, затоа што во почетокот човекот беше создаден во шестиот ден. И тоа што во шестиот час од денот Он висеше на Крстот, беше затоа што во тој час, како што велат, и Адам ги пружи рацете кон забранетото дрво, го допре и умре. Бидејќи требаше, во оној час кога бидна падот, во истиот час да биде и пресоздавањето.

Некои светители велат дека, според извесни преданија, на местото Голгота бил погребан од некој ангел самиот праотец Адам. А таму каде што е трупот, таму доаѓа и орелот – Христос, вечниот Цар, Новиот Адам, Кој стариот и паднатиот преку дрвото Адам, го исцелува со дрвото на крстот.

Со Твоето натприродно и за нас неизмерно милосрдие, Христе Боже, помилуј нè. Амин.


рубрика: вести

16.04.2014

На 16 Април 2014 г., беше закажан претрес на Апелациониот суд во Скопје по однос на жалбата на одлуката на Основниот суд Скопје I, со која Архиепископот охридски г.г. Јован е осуден на нова тригодишна затворска казна, а осудени се и Епископи, свештеници, монаштво и верници на Православната Охридска Архиепископија.

Претресот беше одложен бидејќи, иако поканет од судот, Архиепископот охридски Јован, којшто се наоѓа во затворот во Идризово, од необјасниви причини не беше донесен од страна на затворските власти.

Во судот беше присутен и Неговото Преосвештенство Епископот ремезијански г. Андреј, како претставник на Неговата Светост Патријархот Српски г.г. Иринеј.

Државниот прогон врз верска основа и затворањето на Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован ја стави расколничката МПЦ во безизлез, бидејќи од ослободувањето на Архиепископот охридски Јован и прекинувањето на судскиот прогон против Православната Охридска Архиепископија зависи почнувањето на дијалогот за враќање на расколничката МПЦ во единство со Соборната Православна Црква.


рубрика: библиотека\литургика

На светиот и велики четврток, светите Отци, коишто добро го уредија превземеното од светите Апостоли, од светите и божествени Евангелија, ни предадоа денес да празнуваме четири настани: светото миење на нозете на учениците, Тајната Вечера т.е. нам предавањето на страшните тајни, чудесната молитва и самото издавање.

Бидејќи јудејската пасха мораше да биде направена во петок, а бидејќи приличеше вистината да биде во согласност со праобразот, т.е. тогаш и Христос да биде принесен како Пасха за нас, Господ Исус Христос, по зборовите на светите Отци, ја направи Пасхата со учениците пред тоа, во четвртокот навечер. Таа вечер, и целиот петок Јудејците ја сметаат како еден ден. Тоа го направи за да не биде престапник на законот. Потоа покажувајќи им го на учениците направеното, им ја предаде тајната и на нашата Пасха, во големата горна одаја, кога веќе беше настапила ноќта. Гледате дека тоа не беше законска пасха: тука се седи, тука има вечера, леб и вода, а таму сè е печено на оган и бесквасно. Како што велат стиховите на Тајната Вечера: Двојна вечера се поставува: Пасха законита, и Пасха нова – Крвта и Телото Господови.

На Велики Четврток, Господ Исус Христос ја востанови светата Тајна Причест, со зборовите: „Земете, јадете, ова е Моето Тело“ и „Пијте од неа сите, ова е Крвта Моја на Новиот Завет, која за вас и за мнозина се излева, за отпуштање на гревовите“ (Мт. 26:26-28). Овие зборови можат да се слушнат на секоја Света Литургија, чијшто централен дел е Светата Причест.

Господ Исус Христос со миењето на нозете ги поучува учениците да не бараат старешинство. Миејќи им ги нозете, исто така, им покажа дека ќе се возвиси секој што себе си се понижува.

После вечерата се упатија на Маслиновата гора, во местото Гетсиманија, каде што, како што велат стиховите од богослужбата од лицето Христово течеше: пот како капки крв, и: со молитвата ги фаќаш непријателите за смртта навистина да ја уништиш.

Потоа Јуда, со војници и народ, му се приближи на Исуса Христа, го целива – со тоа давајќи им знак дека е тој. Тие го фатија и врзан го доведоа во дворот на првосвештеникот Ана, кадешто веќе се беа собрале обвинителите Христови: фарисеите и книжниците.

Ние, значи, празнуваме и со страв правиме спомен на тие страшни и неискажани настани и дела.

По неискажливата милост Твоја, Христе Боже наш, помилуј нè. Амин.


рубрика: вести

16.04.2014

Во Воскресната Посланица за оваа година, Неговата Светост Патријархот Српски г.г. Иринеј, покрај останатото, се осврна и на државниот прогон, кој врз верска основа се спроведува врз Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован и врз Епископите, свештенството, монаштвото и верниците на сеправославно признатата Црква во Р. Македонија, Православната Охридска Архиепископија.

Во Велигденската Посланица се вели: Со радосниот поздрав Христос Воскресе! особено ги поздравуваме нашите браќа во Република Македонија, на чело со неправедно затворениот Архиепископ, коишто страдаат за единството на Црквата и чистотата на верата православна.

Нека Воскреснатиот Христос Господ ги искине оковите на неправдата, безаконијата и лицемерството, со коишто синовите на безаконието го оковаа Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован, когошто преку нас го поздравува севкупната православна вселена и севкупниот правдољубов свет.

 


рубрика: свет архиерејски синод\посланија

Српска Православна Црква својој духовној деци о Васкрсу 2014. године

И Р И Н Е Ј

по милости Божјој

православни Архиепископ пећки, Митрополит београдско-карловачки и Патријарх српски, са свим Архијерејима Српске Православне Цркве – свештенству, монаштву и свим синовима и кћерима наше свете Цркве: благодат, милост и мир од Бога Оца, и Господа нашега Исуса Христа, и Духа Светога, уз радосни ВАСКРШЊИ поздрав:

ХРИСТОС ВАСКРСЕ!    ВАИСТИНУ ВАСКРСЕ!

Данас је пролеће душама нашим:
Христос из гроба као сунце засија,
Мрачну буру грехова наших одагна.
Њега песмом величајмо јер се прослави!

(Пасхална богослужбена песма)

Када после дуге и хладне зиме гране рано пролеће, целокупна природа и творевина Божја обрадује се сунцу, његовим топлим зрацима и његовој енергији која све и сва, без разлике, обасјава и греје. Тада све слави Господа, Даваоца сунца и пролећа. Тако и ми, браћо и сестре и драга децо духовна, после ледене и ужасне зиме греха – особито после убиства Богочовека Исуса Христа на Велики Петак, на Голготи – видевши данас Христа Васкрслога, радосно кличемо и појемо: Данас је пролеће душама нашим! Христос – Сунце живота са Истока – из гроба васкрсе и засија! Мрачну буру грехова наших одагна! Њега песмом величајмо јер се прослави! Зато смо данас радосни, зато заједно са анђелима на небесима и са свим људима овога света ликујући певамо: Христос васкрсе из мртвих, смрћу смрт порази и онима у гробовима живот дарова.

Међу многим изразима којима црквени песници величају Христа Васкрслога, запажамо и назив Пролеће. С правом Га тако називају јер Господ Исус Христос јесте Пролеће нашег новог живота. То није случајна песничка конструкција. Ту није реч о пролећу као годишњем добу, већ је посреди дубоко поимање смисла и значења пролећа као почетка, новог живота природе и свега у њој.

До Васкрсења Господа Исуса Христа, односно до Његовог претходног силаска у ад, били смо у оковима греха и смрти, у аду преисподњем. Смрт је господарила над нама. Сишавши у гроб, Он разруши ад, покида окове греха и смрти и ослободи нас. Објашњавајући богочовечанску тајну силаска Христа Спаситеља у гроб, Његовог боравка у њему и Његовог Васкрсења, свети апостол Павле ликујући пита: Смрти, где ти је жалац? Аде, где ти је победа? У тајни Васкрсења, односно у тајни Васкрслога Господа Христа, садржана је наша победа над грехом, смрћу и ђаволом. Зато је и било потребно да Христос постане Емануил што значи - Бог са нама, тојест да узме на Себе сву нашу људску природу и да је нераздељиво и несливено, сједини са божанском природом у једној и јединственој богочовечанској Личности Својој. Да као Богочовек победи адамовски грех непослушности Богу и Оцу и сатре последице првороднога греха. Богочовек Христос, а не само Бог или само Човек, победи сатану, грех и смрт! Ту тајну победе Господ је најавио и приликом кушања, после Његовога крштења у реци Јордану, рекавши: „Иди од мене, сатано, јер стоји написано: Господу Богу својему поклањај се и њему јединоме служи” (Мт. 4, 10).

Подсећајући вас на ове јеванђелске истине, позивамо вас да данас, на дан Васкрсења, будемо истински и суштински причасници новог и вечног Живота, новог и вечног Пролећа, Христа Господа. „Нека данас, нико не плаче због греха и сагрешења, јер опроштај из гроба засија”, узвикује свети Јован Златоуст. Нека се више нико не боји смрти јер нас од ње ослободи Спаситељ, Који крсном смрћу Својом угаси смрт и ослободи оне над којима је она владала. Ми данас славимо Христа Васкрслога. Славимо смрт смрти, славимо разрушење ада, славимо почетак новог живота, славимо Узрочника свега тога, Јединог Благословеног и Прослављеног у векове векова.

На истини Васкрсења Христа Спаситеља, Који је Васкрсењем из мртвих Себе положио, не само као крајеугаони камен Цркве Своје, већ и вере свих нас који се крстисмо у име Оца и Сина и Светога Духа, утемељена је сва наша вера, и нада, и љубав. Ми верујемо и исповедамо Њега „Који је васкрсао у трећи дан, по Писму”. Без Васкрслога Христа Господа, наша вера не би само била празна већ би се и распршила попут мехура од сапунице. Свети апостол Павле, који је на посебан начин доживео Истинитог и Васкрслог Господа Исуса Христа, закључује: „Ако Христос не васкрсе, узалуд је вера наша” (IKop. 15, 17). То је искуствена вера Апостола народâ и Цркве Христове. Нека би дао Бог да и ми, искусивши данас Христа Васкрслога, смело и без страха певамо: Христос васкрсе!

За разлику од апостола Павла, други свети апостоли, који су доживели страхоту Великог Петка, као и свете жене мироносице, на другачији начин су доживели Васкрсење Христово. На вест да је Христос васкрсао и да се јавио Кифи, тојест апостолу Петру, и „некима од жена”, обузе их страх и трепет, а неки посумњаше. Уместо радости и вере, њих обузе страх и сумња. У сумњи у вест, да је Учитељ васкрсао, најдаље је отишао свети апостол Тома који без много размишљања рече: „Док не видим ране од клинова и не метнем прст у ране од клинова, нећу веровати.” Ништа чудно и необично, ако се има у виду кроз какве су духовне борбе и страдања прошли свети апостоли! Страшни суд Великог Петка, суд над Богочовеком Христом, оставио је још страшније последице на светим апостолима и онима, који су ишли за Њим и који су се надали, да ће их Он ослободити окова римског ропства. Њихова нада и њихова вера била је угрожена док су гледали страшно судилиште над Њим, док су гледали како немилосрдни и сурови човек, суди и на крст распиње Учитеља њиховог и Човекољубивог Спаситеља света. Страх изнутра и страх споља, страх од Синедриона, од Понтија Пилата, од Јудејâ, страх одасвуд! Страх је обузео ученике и апостоле и они се разиђоше на све стране као овце без пастира. Знајући добро њихова срца, њихове страхове и њихове помисли, Господ долази међу њих јављајући им, да је васкрсао и поручује им: „Не бојте се, ја победих свет” (Јн. 16, 33), и: Не будите неверни него верни!

Данас Он долази и нама, браћо и сестре, уплашенима и преплашенима. Уплашенима од глобалног светског поретка и беспоретка, од великих и малих инквизитора, а и од нових Пилата, који поново суде и пресуђују истини и правди, и поново прете Голготом, наслеђу Божјем на земљи. И нама Он поручује данас: Не плашите се! Ја сам с вама и победих свет! Вером препознајући у Њему Победника свакога греха и сваке неправде и смрти, охрабримо се и не плашимо се оних који, не знајући шта чине, још питају: шта је Истина? Ми пак, искусивши Васкрслога Господа као Истину над истинама, данас, сабрани око Њега на духовном Сиону, славимо Га и величајмо, јер Му дођоше „сва богопросвећена светила са Запада, од Севера и мора, и од Истока деца Његова, славећи Га кроз векове”. „Данас је дан Васкрсења, озаримо се торжеством!” кличе црквени песник и додаје: „Загрлимо једни друге, рецимо браћо и онима који нас мрзе и свима све опростимо Васкрсењем!” Нека из наших грла, а пре тога из наших срца, потече песма и слављење Христа који нас прослави. Свепобедним и сверадосним поздравом Христос васкрсе! још једанпут поздрављамо све вас, драга децо светосавска у отаџбини и у расејању широм света. Васкрс је празник свеправославног јединства и свехришћанског заједништва. У име Христа Васкрслога позивамо вас на јединство и слогу у Цркви Његовој. Ко није у јединству са Црквом, коју Он стече крвљу Својом, није ни са Њим, Христом Господом.

Без Христа нема Цркве, а Црква никада није без Христа. Зато ван Цркве нема спасења. Ван Цркве је усамљени, „аутономни”, бездомни човек, са својом непослушношћу Богу и Цркви, са својим егоизмом и противљењем Духу Светоме, попут Адама изгнаног из раја. Такве људе Сâм Господ назива вратима пакла која неће надвладати Цркву Божју.

Посебно поздрављамо нашу страдалну браћу и сестре на Косову и Метохији који, иако у оковима неслободе, обесправљености и дискриминације, данас са нама славе победу Добра над злом, Живота над смрћу, Христа Васкрслога над демонским силама таме.

Са истом љубављу у Васкрслом Христу Господу и топлим молитвама данас поздрављамо и сву нашу браћу и сестре у Далмацији и Лици, на Кордуну, у Банији, Славонији и Барањи.

Са радосним поздравом Христос васкрсе! поздрављамо сву нашу браћу и сестре у Републици Српској, Федерацији Босне и Хрцеговине, Црној Гори, Словенији и Бившој Југословенској Републици Македонији, нарочито ове последње који, на челу са својим неправедно утамниченим Архиепископом, страдају за јединство Цркве и за чистоту вере православне.

Посебно се данас молимо Победитељу греха, смрти и људске неправде, за нашу у Христу Господу браћу и сестре на Блиском Истоку и у Украјини, са жељом и молитвом да светлост Христова Васкрсења разагна таму греха која се надвила над њима и да просветли ум и душу сејачима мржње према светом Православљу и озари их миром и светлошћу истине.

Нека Васкрсли Христос Господ покида окове неправде, безакоња и лицемерства којима синови безакоња оковаше Архиепископа охридског и Митрополита скопског г. Јована кога преко нас поздравља читава православна васељена и читав правдољубиви свет.

Молимо се Васкрслом Христу Господу да вас љубав Божја увек и непрестано испуњава. Још једанпут вас срдачно поздрављамо сверадосним васкршњим поздравом:

Христос васкрсе!

Дано у Патријаршији српској у Београду, о Васкрсу 2014.

Ваши молитвеници пред Васкрслим Христом:

Архиепископ пећки, Митрополит београдско-карловачки и
Патријарх српски ИРИНЕЈ

Митрополит црногорско-приморски АМФИЛОХИЈЕ
Митрополит дабробосански НИКОЛАЈ
Епископ шабачки ЛАВРЕНТИЈЕ
Епископ сремски ВАСИЛИЈЕ
Епископ бањалучки ЈЕФРЕМ
Епископ будимски ЛУКИЈАН
Епископ канадски ГЕОРГИЈЕ
Епископ банатски НИКАНОР
Епископ новограчаничко-средњезападноамерички ЛОНГИН
Епископ источноамерички МИТРОФАН
Епископ бачки ИРИНЕЈ
Епископ британско-скандинавски ДОСИТЕЈ
Епископ зворничко-тузлански ХРИЗОСТОМ
Епископ осечко-пољски и барањски ЛУКИЈАН
Епископ западноевропски ЛУКА
Епископ тимочки ЈУСТИН
Епископ врањски ПАХОМИЈЕ
Епископ шумадијски ЈОВАН
Епископ браничевски ИГЊАТИЈЕ
Епископ милешевски ФИЛАРЕТ
Епископ далматински ФОТИЈЕ
Епископ бихаћко-петровачки АТАНАСИЈЕ
Епископ будимљанско-никшићки ЈОАНИКИЈЕ
Епископ захумско-херцеговачки ГРИГОРИЈЕ
Епископ ваљевски МИЛУТИН
Епископ рашко-призренски ТЕОДОСИЈЕ
Епископ нишки ЈОВАН
Епископ западноамерички МАКСИМ
Епископ горњокарловачки ГЕРАСИМ
Епископ аустралијско-новозеландски ИРИНЕЈ
Епископ крушевачки ДАВИД
Епископ умировљени зворничко-тузлански ВАСИЛИЈЕ
Епископ умировљени захумско-херцеговачки АТАНАСИЈЕ
Епископ умировљени средњоевропски КОНСТАНТИН
Епископ умировљени славонски САВА
Викарни епископ јегарски ПОРФИРИЈЕ
Викарни епископ моравички АНТОНИЈЕ
Викарни епископ липљански ЈОВАН
Викарни епископ ремезијански АНДРЕЈ

ОХРИДСКА АРХИЕПИСКОПИЈА:

Архиепископ охридски и Митрополит скопски ЈОВАН
Епископ полошко-кумановски ЈОАКИМ
Епископ брегалнички МАРКО
Викарни епископ стобијски ДАВИД



http://spc.rs/sr/vaskrshnja_poslanica


рубрика: библиотека\литургика

На светата и велика среда, светите Отци заповедале да правиме спомен на жената блудница, којашто го помаза Господа со миро, бидејќи тоа се случило пред самите Спасителеви страдања.

Кога Господ дошол во Јерусалим и се ноаѓал во куќата на Симон лепрозниот, му пристапила жената блудница и на Неговата глава излила скапоцено миро.

Од кои побуди се раководела таа! Бидејќи забележала дека Христос е сочувствителен кон сите, и дружељубив, та особено сега, кога видела дека Он е влезен во куќата на лепрозниот, а законот налагал таквиот да се смета за нечист и одлачен од заедницата, таа заклучила дека Он, како што и Симоновата лепра, така ќе ја исцели и нејзината душевна болест. И, ете, додека Он вечерта седел на трпезата, таа излива на Неговата глава миро, вредно околу тристотини динари, т.е. шеесет асарии, десет пенези и три сребреници.

Учениците ја спречувале, особено Јуда Искариот, но Христос застанал во нејзина заштита, за тие да не ја спречат нејзината добра намера. Притоа го спомнал својот погреб, одвраќајќи го Јуда од предавството и удостојувајќи ја жената со чест, со тоа што насекаде низ светот ќе се проповеда за нејзиното добро дело.

Со духовно миро помазани, Христе Боже, ослободи нè од страстите, коишто навалуваат на нас и помилуј нè, бидејќи Си единствен благ и човекољубец. Амин.


рубрика: библиотека\литургика

На светиот и велики вторник правиме спомен на евангелската приказна за десетте девојки.

Господ наш Исус Христос им говореше вакви приказни на своите ученици, додека влегуваше во Јерусалим, пред своето страдање. Со приказната за десетте девојки, Господ поттикнува на милост, и воедно ги поучува сите луѓе подготвено да го дочекаат крајот.

Петте девојки, Он ги нарекува мудри, затоа што тие на девственоста ѝ го придодадоа обилното и скапоцено масло на милоста, а другите пет, ги нарекува неразумни, затоа што немале соодветна милост, иако и нив, исто така, ги одликувала девственост. Тие се луди, затоа што исполнувајќи го поголемото, го пренебрегнале помалото, та затоа, по ништо не се разликуваат од блудниците: блудниците ги победило телото, а нив - имотот.

Кога проаѓаше ноќта на овој живот, сите тие девојки задремаа и заспаа, т.е. умреа, бидејќи тука под сон се подразбира смртта. А среде нивниот сон, на полноќ, настана викотница, се отворија вратите, и оние, коишто се беа снабдиле со изобилство масло - влегоа со женикот, а лудите, коишто не зедоа доволно масло, почнаа да бараат, тогаш кога се разбудија. Иако сакаа, мудрите не можеа да им дадат на неразумните, бидејќи беше време за самото влегување (во брачните одаи), и затоа им одговорија: да не би да не ни стигне и нам и вам, подобро одете кај продавачите, т.е. кај сиромашните и купете. И, покрај сè, лудите девојки, коишто беа дошле без светлина, извикуваат удирајќи по вратата: Господару, Господару! Отвори ни. Но, Самиот Господ го изговара оној страшен одговор: Одете си, ви велам, не ве познавам. Како ќе го видите женикот, кога го немате виното на милоста?

Богоносните отци, значи, ја ставиле оваа приказна, за да нè поучат секогаш да бидеме будни и подготвени да го дочекаме вистинскиот Женик, со добри дела и првенствено со милост, бидејќи не го знаеме денот и часот на крајот, токму како што Јосиф, со својот пример, нè учи да здобиеме целомудреност, а смоквата - секогаш да донесуваме духовен плод.

Кој ќе го исполни едното, дури и поголемото, а второто, особено милоста, ја заборави, тој нема да влезе со Христа во вечната починка, туку посрамен ќе се врати назад, бидејќи нема ништо посрамно и пожално од девственоста, којашто е победена од страста кон богатството.

Женику Христе, здружи нè со мудрите девојки, придружи нè кон Твоето избрано стадо и помилуј нè. Амин.


рубрика: библиотека\литургика

Денес, на светиот и велики понеделник, се сеќаваме на блажениот Јосиф, прекрасниот; се сеќаваме и, на од Господа проколнатата, исушена смоква.

Од денешниот ден почнуваат светите страдања на нашиот Господ Исус Христос, а пред тоа, како на Негов праобраз, се сеќаваме на прекрасниот Јосиф. Јосиф беше син на патријархот Јаков, син којшто му го роди Рахила. Омразен од своите браќа, заради некои сновиденија, Јосиф прво бива фрлен, од нив, во длабока јама, за потоа браќата, со крвавата облека, да го мамат татка си, дека Јосифа го растргнале ѕверовите. Потем, за триесет сребреници Јосиф бива продаден на Исмаилќаните, коишто повторно го препродаваат на Петефриј, управникот на евнусите кај египетскиот цар – фараонот. Кога фараоновата госпоѓа безумно се нафрлила на целомудрениот младич Јосиф, тој, несакајќи да направи безаконие, побегнал, оставајќи ја својата наметка. Таа го наклеветила пред господарот, и Јосиф бива фрлен во окови и мрачен затвор. Потоа, поради толкувањето на соништата го изведуваат од затворот, го претставуваат пред царот, и Јосиф постанува господар на сета египетска земја. На крајот, при продавањето на пченицата, им се открива на своите браќа и благочестиво проживувајќи го целиот живот, умира во Египет, бивајќи сметан, покрај другите доблести, и за голем во целомудреноста.

Тој е праобраз на Христа, бидејќи и Христос страда од Неговите соплеменици, ученикот го продава за триесет сребреници, го фрлаат во темна, мрачна јама - во гроб, од кадешто самовласно станувајќи, се зацари над Египет, т.е. над секој грев, и целосно победувајќи го, владее над целиот свет и според човекољубието нè искупува со таинственото давање пченица (леб), предавајќи се Самиот Себеси за нас и хранејќи нè со лебот небесен – Своето животоносно Тело. Од тие причини, сега се спомнува прекрасниот Јосиф.

Заедно со тоа се сеќаваме и на исушената смоква од светото Евангелие, бидејќи божествените Евангелисти, токму Матеј и Марко, говорат за тоа веднаш после спомнувањето на гранчињата.

Таинственото толкување на Исидор Пелусиот е дека смоквата е дрвото на непослушанието, чиишто листови престапниците ги употребиле за покривање. Причината за споредбата на гревот со смоквата е очигледен, бидејќи и гревот дава пријатно задоволство - гревовна наслада, но потоа доаѓа - горчината на совеста. Всушност, отците тука го ставаат расказот за смоквата заради умиление, како и расказот за Јосиф - бидејќи е праобраз на Христа.

(Неплодна) смоква е секоја душа на којашто ѝ е туѓ секој духовен плод, којашто Господ наутро, т.е. после овој живот, не наоѓајќи се Себе во неа, ја исушува со клетва и ја фрла во оган вечен - и таа постанува како некаков исушен столб, којшто ги застрашува оние, коишто не донесуваат плодови достојни на доблести.

По молитвите на прекрасниот Јосиф, Христе Боже, помилуј нè. Амин.


рубрика: архиепископ\сведоштво

Преку
Основен суд Скопје I – Скопје

до
Апелационен суд во Скопје

 

Врска V КОК бр. 59/12

Од Јован Вранишкоски на пресудата од Основниот Суд Скопје I, V КОК бр. 59/12

 

 

 

Без илузии дека оваа жалба ќе го поттикне судот до кој е упатена да биде поправеден од првостепениот суд кој ја донесе пресудата што ја обжалувам, зашто моите судења, во изминативе 12 години, како што е добро забележано од многу признати меѓународни институции, не се од злосторничка природа, туку се гонења врз верска основа, само заради историјата која всушност е најдобриот судија, го поднесувам овој прилог кон жртвата што доброволно ја давам за единство на Црквата.

Со пресудава што ја обжалувам прогласен сум за виновен за кривичното дело: Перење пари и други приноси по чл.273 ст.1 в.в. чл. 45 и в.в. чл. 22 од КЗ, заедно со други осумнаесет лица: Филип Нинов, јеромонах Никола Стефановски, монахиња Олимпијада Мижимаковска, Мирослав Паскалов, Соња Бојаровска, јеромонах Мојсеј Тодоровски, епископ Давид Нинов, епископ Марко Кимев, монахиња Кирана Парлиќ, Галена Вранишкоска, монахиња Магдалина Ицова, Зоран Димески, Орде Ивановски, Горан Ивановски, Марија Петревска, монахиња Фотина Христова, Исајло Поповски и Васил Трајковски. Одредена ми е казна затвор во траење од 3 години, а останатите се условно осудени на казна затвор од 2 години која нема да се изврши доколку лицата во рок од 5 години не сторат ново кривично дело.

Исто така со пресудата конфискувани се 4.940.400,00 ден. од сметката на Здружението за унапредување на граѓански и верски слободи „Анастасија“ од с. Нижеполе Битола, како и недвижниот имот - земјиште во м.в. Голема Нива во с. Нерези Скопје со површина 4859 метри квадратни и вкупна вредност од 8.595. 571,00 ден., сопственост на Исајло Поповски од Битола, а во корист на Македонската православна црква (МПЦ).

Бидејќи пресудата е дискриминаторска, донесена за политичка потреба и за остварување предност при пазарење за признавањето на МПЦ, а самата по себе е противречна, нејасна, без решавачки факти и без ниту еден доказ, со што претставува школски пример за пресуда нарачана од извршната власт, ја обжалуваме по следниве основи:

1) Заради суштествена повреда од одредбите на кривичната постапка;

2) Заради погрешно утврдена фактичка состојба;

3) Заради одлуката за кривичните санкции.

 

Во пресудата на повеќе пати споменат е фактот дека сите осудени се членови на една Црква (види стр. 42, 53 од пресудата), Православната Охридска Архиепископија (ПОА). Оваа Црква веќе дванаесет години е на различни начини гонета од државните власти. До денешен ден се одбива да биде регистрирана од судот, со што би станала легална верска организација, зашто судот под инструкции на државната политика упорно одбива тоа да го направи, а сè само со цел да може кога тоа ќе ѝ затреба на извршната власт да конструира нови и нови судски процеси против членовите на оваа Црква, а особено против нејзиниот архиепископ Јован Вранишкоски. Јас сум веќе четири пати осудуван на затворска казна и ова ми е петто изрекување на санкција. Осуден сум на затворска казна за кривичните дела: Самовластие, Распалување на национална и верска омраза, и два пати за Затајување.

Иако постои тенденција гонењата на Јован Вранишкоски да се прикажат како гонења врз злосторнички основи, никој надвор од Р. Македонија во тоа не верува, зашто на сите им е јасно дека Јован Вранишкоски е гонет зашто воспостави единство со сите Православни Цркви во светот и затоа што неговата Православна Охридска Архиепископија е призната од сите Цркви, а МПЦ не е призната од ниту една Црква. Доказ за тоа е одбивањето да бидам предаден од страна на бугарските власти во 2010 г. кога поради потерница од Р. Македонија бев уапсен во Р. Бугарија заради издржување на затворска казна. Судот во Бугарија утврди дека моите гонења во Р. Македонија се од религиозна природа - не од злосторничка, па затоа одби да ме предаде на властите во РМ. Најнов пример е изјавата во говорот на Неговата Сесветост, Вселенскиот Патријарх г. Вартоломеј, кој на свеченоста одржана во Ниш на 6.10.2013 г. по повод 1700 години од донесувањето на Миланскиот едикт, во присуство на уште 7 други поглавари на Православни Цркви и претставници од сите помесни православни Цркви, пред високиот претставник од Ватикан, пред претседатели на неколку држави и пред дипломатскиот кор рече дека:

„ ...уште повеќе, во нашето православно црковно подрачје, искрснуваат и јакнат разни расколи, отпадништва, па и ереси; крадци и разбојници прекачувајќи се на друго место, не влегуваат низ вратата во овчото трло (види Јован. 10,2-3). Јерарси биваат гонети, како на пример Блаженејшиот и возљубен брат архиепископот охридски г. Јован; свештеници, монаштво и верници биваат гонети од причина што, почитувајќи го канонскиот поредок, ја признаваат својата духовна припадност кон канонските цркви и не се вбројуваат во антиканонските – од разни државни чинители потпомагани – привидни црковни облици, та како што вели светиот Јован Златоуст биваат гонети ’само затоа што го носат името Христово!‘ “

Пресудата секако не можела да го избегне фактот дека сите осудени се членови на ПОА, но иако е очигледно дека се настојувало да се прикаже дека тие не се судени затоа што припаѓаат на таа нерегистрирана верска организација, сепак се направиле доволно пропусти за секој кој непристрасно ќе ја чита, да увиди дека тие се судени само затоа што се членови на ПОА. На стр. 53 од пресудата се вели дека судот не им верува на исказите на обвинетите зашто сметал дека: „истите се дадени со единствена цел да ја избегнат сопствената кривична одговорност, како и кривичната одговорност на нивниот духовен лидер – архиепископот Јован Вранишкоски.“

Од ваквото објаснување во пресудата како и од многуте места, не само во пресудата туку и во самата кривична постапка преку кои се покажува дека сите осудени се членови на една верска заедница, се упатуваат две пораки: дека властите настојуваат со затворски казни да ги одвратат членовите на верската организација од членство во неа, но и да ги заплашат оние што не се сега осудени, дека во секое време можат да бидат осудени, а со конфискацијата на имотот пак да се спречи секаков вид на материјален развој на верската заедница.

Горниве факти не се само камчиња во мозаикот што го гради историјата, иако иднината нив најдобро ќе ги цени, туку се факти за кои треба да се заинтересира и Апелациониот суд, зашто тие се битно поврзани и со тенденциозните обвинувања за ова кривично дело.

Имено, ако нема тенденција да се уништи ПОА и да се казни нејзиниот архиепископ Јован Вранишкоски, или пак да се постигне предност за пазарење за неговата глава, а во полза на МПЦ, тогаш и при само летимичен поглед, ќе се утврди дека кривичното дело Перење пари и други приноси за кое се осудени 19 лица, меѓу кои и Јован Вранишкоски, всушност не постои. Не постои зашто нема такви пари што би можеле да бидат перени.

Единствен „доказ“ кој беше предложен од обвинителството, а судот очигледно го прифати, за постоење на средства кои би можеле да бидат предмет на ова дело е осудителната пресуда за кривичното дело Затајување бр. 136/12 од 11.05.2012 г. од Основниот суд во Велес, потврдена со КЖ. 903/12 од 28.06.2012 г. од Апелациониот суд во Скопје, со која Јован Вранишкоски е задолжен на МПЦ да ѝ исплати имотно правно барање во износ од 14.804.211,00 ден. со законска затезна камата, „затоа што судот од сите докази утврдил дека тој износ на пари обвинетиот Јован Вранишкоски противправно го одзел“ (види стр. 17 од обвинителниот акт).

Судот спротивно на сите докази го прифаќа ваквото паушално обвинување и со тоа наместо да суди според докази и правда, станува режисер на сценариото што го напиша обвинителството. Имено, судот уште од диспозитивот на пресудата (стр. 3), па сè до крајот, својата фантастична приказна ја гради врз „доказот“ дека Јован Вранишкоски ги присвоил за себе сите средства (14.804.211,00 ден.) кои со споменатата пресуда од Велешкиот суд е обврзан да ги врати на МПЦ. Но, фактите од велешката пресуда се сосем поинакви. Ниту една од споменатите пресуди не утврдува кој износ на пари Јован Вранишкоски евентуално можел да го присвои за себе. Доколку постоеше такво утврдување во споменатите пресуди, немаше да постои никаква потреба судот во овој предмет да нареди да се изврши ново вештачење: „за да се утврди колку од овие парични средства во износ од 14.804.211,00 ден. обвинетиот присвоил пари, со кои подоцна можел да располага.“

Вештото лице задолжено да постапи по наредбата во својот наод и мислење СВ I 852/12 на стр. 23 недвосмислено одговара: „По однос на барањето од судот за тоа да се утврди колку од паричните средства во износ од 14.804.211,00 ден., со кои обвинетиот Јован Вранишкоски е задолжен со пресуда од Основниот суд во Велес К. бр. 136/12 од 11.05.2012 г., можел подоцна да располага, вештото лице смета дека математички прецизно воопшто не е можно да се утврди со колкав износ од тие 14.804.211,00 ден можел да располага како готови пари.“

Значи од една страна постојат пресуди во кои воопшто не се утврдува било каков износ кој Јован Вранишкоски го присвоил за себе, и од друга страна постои вештачење за кое судот тврди дека верува (стр. 31) и во кое конкретно се вели дека не може математички прецизно да се утврди колкав износ Јован Вранишкоски можел да присвои. Занемарувајќи ги овие два непобитни докази кои јасно утврдуваат дека не постои утврдена сума што би можела да биде предмет на кривичното дело: Перење пари, судот намерно (небитно под чиј налог) извлекол погрешна фактичка ситуација.

Така, иако нема утврдена сума што би можела да биде предмет на кривичното дело, судот ја зема целата сума за која Јован Вранишкоски е задолжен да ѝ ја врати на МПЦ, во износ од 14.804.211,00 ден. Тоа што обвинителството на завршниот збор се откажува од делот кој се однесува за плацот купен во Штип во износ од 908.900,00 ден. и не ја прецизира сумата што би можела да биде предмет на делото, а судот тоа без никакво критичко испитување од која причина тоа обвинителството го направи, прифати во диспозитивот на пресудата да не се споменува никаква сума која би можела да биде предмет на делото, само внесе дополнително замешателство. Првото прашање што се наметнува е зошто обвинителството се откажа од гореспоменатите 908.900,00 ден? Колку што „има“ докази дека се перени останатите пари, толку има и за овие 908.900,00 ден. Обвинителството тоа го направи во договор со судот и тоа од две причини. Прво, за да може судот да биде ослободен од одговорноста да прецизира точна сума на пари што би можела да биде перена - зашто јасно е од сите докази дека нема можност таква сума да се прецизира; и второ, да може по завршувањето на ова дело да ми отвори и ново кривично дело за останатите 908.900,00 ден. кои што не влегоа во ова дело. Тоа е толку провидно, но имате ли душа, господа обвинители и судии?

Судот вели дека го прифаќа мислењето на вештакот кој констатирал дека не може да се утврди колкав износ на готови пари обвинетиот можел да располага, иако во пресудата К.бр. 136/12 неспорно било наведено дека обвинетиот присвоил готови пари со кои можел подоцна да располага, но дека и дел од присвоените пари се потрошени за различни намени. Имено на стр. 23 од Наодот и мислењето СВ I 852/12 недвосмислено се вели:

„- Паричните средства кои биле исплатувани во готово правдани биле со сметкопотврди со кои се докажувало дека истите биле потрошени по различни основи: за гориво, кирии, градежни материјали.

- Постојат парични средства кои се правдани со сметкопотврди но ненаменски потрошени како што се паричните средства на име архиепископски разрез од 9%, а потрошени за апартманот во Скопје.

- Постојат парични средства кои се давани како позајмица на црковна економија „Воскресение“ за купување на објектот „Малина“.

- Постојат парични средства кои се исплатувани за купување на црковни предмети (икони и др.) со кои се задолжени црковните продавници.“

Значи по сите овие наводи за потрошени средства, а скоро истото се набројува и во пресудата бр. 136/12 од Основен суд во Велес, како е можно судот да тврди дека Јован можел да ја присвои целокупната сума од 14.804.2011,00 ден. по прецизирање на обвинението намалена за 908.900,00 ден. која всушност е сума на четири годишни буџети, па истата да ја пере 12 години подоцна?

Но, ако судот не изведеше ваква погрешна фактичка состојба, спротивна не само на фактите и приложените докази, туку и на здравиот разум, не ќе можеше понатаму да прави фантастична приказна која е далеку од правдата, вистината, но исто така и од здравиот разум.

За потврда на горе изнесеното, како и за потврда на контрадикторноста на пресудата, го цитирам следниов пасус предложен на стр. 43: „Точно е дека обвинетиот Јован дел од присвоените пари утврдени со пресуда К. бр. 136/12 од 11.05.2012 г. во износ од 14.804.211,00 ден. ги потрошил на најразлични намени, но тоа не значи дека треба да биде ослободен од кривична одговорност, затоа што од друга страна неспорно е дека обвинетиот со извршување на предикативното кривично дело Затајување за кое постои правосилна пресуда К. бр. 136/12 од 11.05.2012 г. противправно присвоил готови пари со кои можел подоцна да располага, што значи дека постојат пари прибавени со казниво дело. Фактот дека вештото лице Илко Петрушевски не можеше математички прецизно да го утврди износот на парите прибавени со казниво дело, не претставува причина обвинетите да бидат ослободени од кривична одговорност.“

Како е можно некого да осудиш за перење пари, а притоа да не се утврди точната сума што би можела да биде предмет на кривичното дело Перење пари? Згора на тоа уште и да заплениш имот кој е купуван со сосем легални пари. Срам и брука за судот за чии одлуки утре ќе ви се смеат вашите деца!

Обвинителката во завршниот збор рече дека затоа што обвинетите не докажале од каде им се средствата со кои е купен имотот, тогаш најверојатно истите се прибавени преку извршување на кривичното дело Затајување за кое сум правосилно осуден. Ваквото обвинение и ваквата пресуда создаваат правна несигурност за сите граѓани на Р. Македонија, а меѓу нив сте и вие господа судии. Утре ќе се свртат работите, нема да биде секогаш вака „розово и убаво“. Ако вие како суд продуцирате ваква правна и економска несигурност, не само што го рушите меѓународниот углед на државата, туку правите граѓаните на оваа земја да не си ја сакаат ни сопствената татковина заради ваквите неправди. Им земате од залакот на луѓето, зашто тие скратувајќи си од неопходното дошле до некаква заштеда, а таа заштеда вие немилосрдно им ја конфискувате. Па вакви неправди немаше ниту во бившиот озлогласен комунистички режим. Ова е врв на ароганција и врв на неправда. Но, за среќа животот не застанува овде. Сè тече, сè се менува - рекле попаметните од нас.

За ваквата состојба вина секако сноси и Апелациониот суд во Скопје во состав: Катерина Оровчанец, претседател на советот, Африм Фидани и Гордана Сајковска, членови на советот. Иако на јавната седница одржана на 28.06.2012 г. ги замолив да се произнесат по однос на тоа дали и колкав износ сум присвоил за себе од оние пари за кои сум задолжен да ги вратам на МПЦ, тие во пресудата К.Ж. 903/12 од 28.06.2012 г. по жалбата на пресудата К. бр. 136/12 од 11.05.2012 г. од Основниот суд во Велес воопшто не се ни осврнаа на тој настан, и покрај тоа што им беше предочено дека ми се отвора ново кривично дело за перење, не на дел, туку на сите тие средства за кои бев осуден, а во износ од 14.804.211,00 ден. Исто им беше предочено дека доколку не се утврди дали сум можел сите тие средства да ги присвојам за себе, иако постојат сметки дека тие се потрошени, може да бидат невино осудени уште 18 други лица. Но, тоа не вроди со плод, Апелациониот суд не се изјасни по таа молба, со што јасно е дека подлегна на политичките притисоци против ПОА и против нејзиниот архиепископ Јован Вранишкоски.

Длабоко сум убеден дека ваквите политички пресуди за некое време ќе се преоценуваат и ќе бидат училишен пример за тоа како неправедно се делела правдата во овој историски период, кој по сите атрибути е полош и понеправеден од оној во времето на комунизмот.

Како потврда на тоа дека судот извел погрешна фактичка состојба, стои и фактот дека за кривичното дело Затајување за кое сум осуден со пресуда бр. 136/12 од Основниот суд во Велес, претходно постоеле две ослободителни пресуди. Тие ослободителни пресуди судот ги донел врз фактот што било утврдено дека Јован Вранишкоски не присвоил за себе или за друго лице ниту еден денар од средствата за кои е осуден дека ги затаил. Во двата наврати кога Апелациониот суд го враќал предметот на повторно одлучување пред понискиот суд ја давал истата инструкција: „кривичното дело Затајување не се прави само преку прибавување на материјална корист за себе или за друг, туку и со располагање на средствата како да се свои.“

Значи и Апелациониот суд бил свесен дека не постојат докази оти Јован Вранишкоски прибавил за себе или за друг некоја материјална корист, а камоли сумата од 14.804.211,00 ден. што претставува сума од речиси сите средства со кои Јован Вранишкоски би можел да располага во епархиите на МПЦ во кои надгледувал како епископ во периодот од 1998 до 2002 г. Инструкцијата на Апелациониот суд е многу јасна: Јован Вранишкоски да не биде суден врз основа на тоа дека за себе или за друг присвоил одредени средства, зашто за тоа како во претходните вештачења, така и во најновото, немало доказ, туку да биде суден дека располагал со паричните средства како да се негови.

Горенаведеното тенденциозно занемарување на фактите ја прави сета понатамошна приказна на судот ирационална, смешна, па дури и безобразна. Но, тоа е нивото на тој „честит“ судија. „Продава магла во вреќа“ - како што вели народот. Суштински за кривично-судската постапка е да се утврди колку точно пари потекнуваат од претходно криминално дејство. Тоа судот не го направи, па следствено на тоа утврди погрешна фактичка состојба.

Од целата истражна постапка (насилните претреси, одземање на архивска документација, компјутери, телефони и др.), но особено од завршниот збор на обвинителот - а сето ова се потврдува и со пресудата - целта на овој кривично-правен прогон не е правна, да се судат обвинетите затоа што направиле кривично дело. Како што реков и погоре, целта е заплашување, постигање предност при пазарењата за статусот на МПЦ, но се чини најповеќе од сè, да се откријат изворите на финансирање на ПОА. Тоа е јасно од завршниот збор на обвинителот кој потенцираше дека само затоа што обвинетите не докажале од каде им се средствата со кои е купен имотот, тогаш веројатно истите се прибавени преку извршување на кривичното дело затајување. Најголема потврда дека пресудата е само одмазда за тоа што полицијата преку судот не стигнала до нивната цел, да откријат од каде е изворот на финансирање на ПОА, е во делот од пасусот на стр. 46 од пресудата, каде што се вели: „Имено доколку обвинетите навистина имале некои поголеми донации, тие би биле евидентирани и обвинетиот Мојсеј без размислување би ја доставил евиденцијата како доказ за изворот на пари кои ги пуштаат во оптек, а со што би ја потврдил својата одбрана и не би ја правдал со наводите дека не би ја дал евиденцијата затоа што тие луѓе сакале да останат анонимни.“

Од никој во оваа држава не се бара да докаже од каде поседува вредност до 10.000 €, доколку не направил кривично дело. Сите сообвинети во процесов никогаш не биле осудувани. Зошто само од нив се бара да докажат од каде поседувале 5.000 €? Наместо судот да види дека нема никаков доказ за времето, местото, начинот на кој Јован Вранишкоски би можел евентуално да им ги даде парите на сообвинетите, па потоа тие да ги уплатат на жиро-сметката на „Анастасија“, тој утврдува нешто што со закон нема право да го прави, да ги испитува луѓето од каде им се заштедите од 5.000 €. Но, и тоа не е сè – како што би рекле умешните продавачи. Судот при секоја поединечна анализа на одбраната на обвинетите папагалски ја повторува истата реченица: дека според вештиот наод и мислење изготвен од БСВ СВ Ι 852/12 од 5.4.2013 г. дел од обвинетите имале многу ниски приходи, па според судот не биле во можност да донираат вака високи парични износи. Но, од споменатото вештачење се гледа дека Филип Нинов на своја сметка имал 49.952 USA $. Откако ја уплатил сумата на здружението „Анастасија“ на 6.12.2011 г., на сметката му останале уште 500.078,00 ден.; Никола Стефановски во 2007 г. подигнал од својата сметка 4.329,28 €, а од 2003 до 2011 подигнал денарски средства во вкупен износ од приближно 190.000,00 ден. Постои потврда дека од 1.7.2008 до 31.12.2010 тој земал помош од 150 € месечно, а од 1.1.2011 до 6.2.2013 помош од 200 € месечно. Олимпијада Мижимаковска на 31.8.2007 извадила од својата сметка 5.000 €, има изјава заверана на нотар дека мајка ѝ ѝ дала 10.000 USA $ на подарок кои можела да ги користи според потребите. Мирослав Паскалов во Комерцијална банка на 1.1.2011 г. имал 178.833,00 ден. а во Шпаркасе банка на 1.1.2011 г. имал 46.096,00 ден. Соња Бојаровска во периодот од 2009 до 2010 г. имала уплати во износ од 252.396,00 ден. На девизната сметка од нејзиниот сопруг до 24.12.2011 г. имало 8.181 €. Галена Вранишкоска е пензионер со просечни месечни примања 16.244,00 ден. Не можела ли и таа во текот на целиот свој работен век да заштеди 5.000 €? Магдалина Ицова на 1.6.2011 г. од својата сметка подигнала 660.548,00 ден. кои биле орочени на 1.6.2010 г. Зоран Димески во 2009 г. имал прилив на својата сметка 357.471,00 ден., а од 2010 до 6.12.2012 имал 935.406,00 ден. или вкупно 1.292.877,00 ден. Орде Ивановски има повеќе сметки на кои се вршеле многу уплати и исплати со прилично високи суми. Така, на една од своите сметки во 2011 г. има уплата од 686.599,00 ден., потоа уплата од 1.264.126,00 ден, па потоа од 530.000,00 ден, па 1.194.692,00 ден., па 1.280.000,00 ден. Орде Ивановски на својата сметка има и 30.000,00 € орочени во Стопанска банка Скопје. Горан Ивановски од 1.1.2011 до 6.12.2012 г. имал прилив од 1.473.612,00 ден. Марија Петровска подигнала кредит од 300.000,00 ден. Нејзините месечни примања се 26.609,00 ден., а на нејзиниот сопруг месечните примања се 40.000,00 ден. Фотина Христова има прилив во 2010 г. од 111.954,50 ден., а во 2011 г. 110.817,50 ден., а од 2010 до 15.6.2012 г. има приход и на нејзината девизна сметка од вкупно 2.680 USA $. За лицето Исајло Поповски судот не даде наредба да се изврши вештачење за неговите приходи. (Зошто не даде наредба, а потоа без поткрепа констатира дека парите не биле негови?) Но тој е примариус доктор специјалист во пензија, кој е неоженет и срамота е некој да се посомнева дека во целиот свој работен век не можел да заштеди сума колку за еден двособен стан во Скопје.

Значи за сите погоре споменати, не може да важи папагалски повторуваната реченица од судот: дека дел од обвинетите имале многу ниски приходи, па затоа не можеле да донираат вака високи парични средства. Но, од горе наведеното се гледа сосем спротивното, дека повеќето од обвинетите имале доволно приходи за да може да ја извршат донацијата. Кирана Парлиќ која што е монахиња, приложила потврда дека од манастирот „Симонопетра“ на Света Гора добила помош во вкупен износ од 5.240 €, Марко Кимев и Давид Нинов кои што се епископи во ПОА не примаат плата на трансакциска сметка, потполно исто како и епископите и свештениците во МПЦ. Но, тоа што не примаат плата на жиро-сметка (не се обврзани за тоа според закон) не значи дека тие немаат приходи од верниците. Истото важи и за свештеникот Мојсеј Тодоровски, кој покрај приходите кои ги има од народот како свештеник, има и редовна стипендија од 350 € месечно.

Е па, по ваквите податоци кои се потврдени во наодот и мислењето изготвен од БСВ СВ I 852/12 од 5.4.2013 год., да се каже за сите обвинети дека имале „многу ниски приходи, па според судот не биле во можност да донираат вака високи парични износи“, е премногу надмено од страна на судијата што веројатно има многу повисоки сопствени приходи (на рака и под рака) па ги презира сите приходи што се под 60.000,00 ден месечно.

Судот направи анализа на фактичката состојба целосно спротивна на фактите, а тоа се забележува од следново: Сите постоечки докази укажуваат дека Јован Вранишкоски никогаш не му дал пари на Васил Трајковски, зашто тоа го вели и самиот Васил Трајковски, а и Олимпијада Мижимаковска која му ги давала парите, но судот занемарувајќи го тоа на стр. 4 од пресудата вели: „Во текот на 2007 г. обвинетиот Васил Трајковски примил парични средства во готово од обвинетиот Јован Вранишкоски.“

Нема никаков доказ за тоа дека Јован Вранишкоски им давал пари на сообвинетите кои донирале по 5.000 €, но судот на стр. 4 вели: „Обвинетиот Јован Вранишкоски парите прибавени од казниво дело во вкупна висина од 4.924.330,00 ден. од поголема вредност ги раситнил во износи од по 5.000 € во денарска противвредност и им ги дал на обвинетите“, а сообвинетите „откако претходно ги примиле во готово на рака“ ги донирале на здружението за унапредување на граѓански и верски слободи „Анастасија“ од Битола. Од кои докази произлегува дека Јован Вранишкоски им дал на обвинетите по 5.000 € на рака? Има ли некој писмен доказ за тоа, има ли некое сведочење, некој телефонски разговор, некоја снимка? Има само желба Јован Вранишкоски и останатите по секоја цена да бидат осудени, па потоа докази не се потребни.

Погорното е воочливо низ анализата која судот ја прави на стр. 34 од пресудата каде што се настојува да се прикаже како доказ околноста што сите суми за купување на деловниот простор на бул. „Партизански одреди“ во Скопје биле внесени на исти ден, со исклучок на малата донација од 10.000,00 ден која била внесена наредниот ден, и сите обвинети уплатиле скоро ист паричен износ од приближно 5.000 €, што укажувало дека не станува збор за спонтан процес, туку за организиран процес од страна на Јован Вранишкоски.

За да го претстави ова како „возвишен судски заклучок“ судот намерно превидува еден факт од кој не смеел да избега и воопшто да не го спомене. Имено, во списите на судот се наоѓа документ од кој се гледа дека пререгистрацијата на здружението „Анастасија“ според новиот закон за здруженија траела неколку месеци. Така, донаторите биле спречени порано да ги уплатат своите средства, иако за тоа имале волја, што произлегува од нивните искази, но и за тоа имало потреба, зашто купувањето на деловниот простор реално можело да се направи и неколку месеци порано. Единствена пречка за тоа било што здружението „Анастасија“ ја чекало пререгистрацијата и немало своја жиро-сметка. Жиро-сметката на Здружението е отворена само еден ден пред уплатата на средствата, односно на 5.12.2012 г. Тоа е јасно воочливо од документите во предметот. Но, овој факт судот намерно го крие со цел да го извлече погорниот погрешен заклучок. Никој од обвинетите немал за цел да прикаже дека донирањето било спонтан процес. Повеќето од донаторите кажуваат дека претседателот на Здружението, монахињата Магдалина, им кажала дека сметката е отворена и дека можеле да донираат. Исто така, речиси сите обвинети кажуваат дека знаеле за што ќе биде употребена донацијата. Па сега од каде заклучокот на судот дека обвинетите сакале да претстават оти спонтано тоа го правеле? Не може да биде кривично дело ако тие биле насочени од некого во кој ден да ги уплатат средствата. Низ исказите на повеќето од обвинетите се гледа дека таа личност која што координирала била претседателот на здружението „Анастасија“ - монахињата Магдалина Ицова. Но, и покрај тие непобитни докази, судот извлекува сосем неоснован заклучок, непоткрепен со ниту еден доказ, дека лицето кое ги организирало обвинетите било Јован Вранишкоски. На обвинетите значи никој не им дал пари, донациите кои ги дале на Здружението се нивна заштеда, исто така никој не ги принудил да ги дадат парите, тоа го направиле доброволно, но координација за денот на уплатата имало и морало да има, зашто без тоа да го каже претседателот на Здружението, тие не би знаеле дали завршил процесот на пререгистрација на Здружението, и дали конечно е отворена жиро-сметка за да можат да се уплатат донациите.

Така, пресудата се изведува на два непостоечки „докази“, спротивни на фактичката состојба, првиот: затоа што обвинетите не докажале од каде им се средствата, тогаш најверојатно тие биле од оние кои Јован Вранишкоски ги затаил, и вториот: тоа што сите донации биле уплатени во ист ден покажувало оти донирањето не било спонтан процес туку организиран, но не од било кој друг, туку директно од Јован Вранишкоски, кој иако во тоа време не се наоѓал во Р. Македонија, тоа го правел или телепатски или со далечински управувач. Додуша ова последново судот не го вели, но се подразбира.

Судот во својата тенденција по секоја цена да го осуди Јован Вранишкоски оди во притивзаконска насока не само да биде селективен во фактите, туку и намерно да ги извртува. Имено, исказот на монахињата Олимпијада Мижимаковска дека Јован придонел да се умножи капиталот на црквата (види стр. 43 и 45) се однесува на капиталот на МПЦ додека Јован беше во МПЦ, а не за капиталот на ПОА, која јасно е дека нема свој капитал. Тоа е лесно воочливо од контекстот во кој е кажан тој исказ од страна на монахињата Олимпијада, но судот за да ги изврти работите, а со тоа и да прикаже друга фактичка состојба од постоечката, го вади нејзиниот исказ од контекст.

Во пресудата како вештак за црковните прашања се прифаќа претставникот на оштетената МПЦ, Димитар Белчевски. Судот го ценел исказот на Димитар Белчевски и го прифатил во целост. И тоа не е толку страшно ако тој негов исказ судот не го злоупотребува за да ја обвинува ПОА зошто не работела како МПЦ. Недозволиво е судот да го земе како вештак претставникот на МПЦ која е спротивставена страна во овој процес, па поклонувајќи му целосна доверба на неговиот исказ да им наштетува на обвинетите кои припаѓаат на друга Црква.

Имено, на стр. 43 судот го споредува исказот на монахињата Олимпијада Мижимаковска со исказот на Димитар Белчевски за тоа што значело: „тоа што дава десната рака, да не знае левата“. Не е ни толку битно што судот влегува во една теолошка расправа како што и самиот Белчевски вели дека тоа е теолошко прашање, колку што е битно што судот го прифаќа „теолошкото“ значење кое го предлага спротивставената страна, односно МПЦ. Но, како е возможно оштетената страна да биде и вештак во судот? Згора на тоа, како е можно судот да прифати да го споредува начинот на материјално-финансиското работење на МПЦ со начинот на работа на ПОА, која нема ништо заедничко со МПЦ?

Може, Јоване, може, ова не е суд во Америка или во некоја држава од ЕУ. Овој суд е пазар кој треба поскапо да ти ја процени главата, за поскапо да те продаде!

Друго намерно извитоперување на фактите е направено на стр. 47 од пресудата каде што судот сака да прикаже дека монахињата Магдалина Ицова рекла дека „обвинетиот Јован Вранишкоски не знаел за купувањето на дуќанот на бул. „Партизански одреди“ и не ги донирал парите.“ Тоа е целосно спротивно на она што всушност го вели монахињата Магдалина Ицова. На записник од главен претрес на 2.11.2012 г., „на прашање од судот: дали првообвинетиот Јован знаеше за купување на дуќанот на „Партизански одреди“, таа одговори: „не може да не знае, во манастирот има една хиерархија каде што сè оди со благослов.“ Од една ваква реченица што стои во записник, како можел судот да го извлече спротивното, ако тоа не е направено намерно?

За намерно извитоперување на фактите треба да се сноси кривична одговорност, но пред кого? Мојот адвокат Александар Тортевски од чија одбрана на обвинетите, патем речено, не е земено речиси ништо во пресудата, сакаше судијата Ивица Стефановски да биде изземен од водење на процесот зашто од самиот почеток беше тенденциозен, груб, па дури и невоспитан и некултурен. Но, јас не се согласив на таквиот предлог зашто во ваков нарачан политички процес судијата има споредна улога. Нему и пресудата и казната му се однапред наложени од извршната власт, тој е немоќен на тоа да се спротивстави, има семејство, деца, сака да гради кариера и просперитет. Нормално, тоа не го прави да не одговара пред иднината за злоупотребите што ги правел при осудата на невини луѓе.

Сепак, кулминацијата на злосторството што се прави од страна на судот, а за кое не сум сигурен дали во ваква мера го имаше во поранешниот тоталитаристички режим на поранешната СФРЈ, е монтирањето на сведокот Сашо Поповски. Тоа лице кое воопшто не го познавам, сведочеше пред судот дека ми бил комшија и дека од него ќе сум купувал парцела. Она што е најзачудувачки, односно она што најтешко може да се појми е зошто тој сведок беше доведен дури по искажаните завршни зборови од обвинетите? Постои само едно објаснување, а тоа е дека судот до завршување на постапката немал никакви докази со кои ќе може да ја отпочне, а не да ја заврши пресудата. Затоа им беше потребен овој наместен сведок кого требало барем малку подобро да го подготват во лагите. Имено, тој Сашо Поповски пуштил „сосема случајно“ писмо во Истражниот затвор во Скопје, каде што бев притворен. Во писмото барал средба со мене, „не знаејќи - како што вели - дека во притвор не е дозволен контакт со обвинетите.“ Нормално, тоа писмо никогаш не беше доставено до мене, ни во оригинал, ни во копија, иако тоа го барав од судот. Врз основа на тоа писмо судот го повикува Сашо Поповски да сведочи против мене, и тоа не во текот на процесот, туку на денот кога е закажано изрекувањето на пресудата. Природно беше да се побара лицето Сашо Поповски да се идентификува, не само со податоци од лична карта, туку и да го потврди материјално тоа што го кажува: дека му бил комшија на Јован. Но, судот тоа одби да го побара од Сашо, како што исто така одби да побара Сашо да ги достави полномошната за имотот за кој вели дека граничел со оној во Нерези кој што пак е предмет на овој процес. Значи судот прифати (подобро да се каже - сам предложи) лажен сведок кој со ништо не докажа дека е мој сосед во Нерези, со ништо не докажа дека имал полномошно да преговара за продавање на некој имот, а за кој и сам вели дека не бил на негово име.

Еве што вели судот во пресудата на стр. 28, а во врска со исказот на Сашо: „Документите за парцелата во Нерези се воделе на други лица од кои имал полномошно заверено на нотар, да може да потпишува договор за купопродажба, да го отуѓи без нивно присуство, поточно полномошното му го дале сопствениците на земјиштето кое граничело со земјиштето на обвинетиот Јован, бидејќи неговиот покоен татко го купил ова земјиште од луѓе, кои сега исто така биле покојни, а тој од наследниците на тие покојни луѓе, од кои татко му го купил земјиштето, имал полномошно да може да потпишува договори и сите овластувања биле на негово име и овие наследници секогаш тврделе дека тој бил сопственик на земјиштето, само што на документите како сопственици сè уште се воделе наследниците на луѓето од кого неговиот татко ја купил земјата, а на која земја од 1976 г. почнал да гради куќа.“

При еден ваков исказ, судот не најде потреба да утврди поточно кој е Сашо Поповски, дали навистина е сосед во Нерези, дали има некаков имот на негово име со кој го докажува соседството или дали барем има полномошно како што вели, туку напротив, на предлогот на бранителот да се прибават сите полномошна кои сведокот Сашо Поповски тврдел дека ги поседува, судот донесе решение да не се прифати. И тоа решение го донесе спротивно на начинот на водење на судската постапка, така што целиот совет излезе од судницата и се врати дури по 30 минути, што секако остави впечаток дека откако судот проверил дека Сашо Поповски нема материјални докази да го поткрепи својот исказ и да го докаже својот идентитет, го одби предлогот на бранителот.

Гледајќи пред свои очи не само каква неправда, туку и какво злосторство им се прави од страна на судот на обвинетите, бранителот Александар Тортевски кој застапуваше 17 обвинети им откажа застапување со образложение дека пред вакво злосторство се чувствува неспособен да ги брани и застапува.

При сите овие неспорни факти кои самиот суд ги утврдува, на стр. 28 од пресудата сепак пишува: „Судот го ценеше исказот на сведокот Сашо Поповски и истиот го прифати во целост, бидејќи беше јасен, недвосмислен, категоричен, детален и најде поткрепа во другите докази.“

Срам и брука е секако за оној што во услови на демократија во XXI век, во една европска земја предложил на судот да суди со наместени и лажни сведоци, но уште поголем срам, брука, но и законски престап е што судот прифатил во постапката да внесе лажен сведок и згора на тоа да го прифати неговиот исказ во целост.

Сето погоре речено сметам дека е доволно, па дури и премногу за поткрепување на жалбата во делот на: суштествена повреда на одредбите од кривичната постапка, како и во делот на погрешно утврдена фактичка положба. Можеби може да се додаде и тоа дека еден процес кој можеше да заврши во едно до две рочишта, траеше речиси една година, а сè со цел подолго да останам во притвор, како и фактот дека пресудата ја добив дури по 106 денови од објавувањето, иако законскиот рок за нејзино доставување е најмногу 60 денови, а секако и тоа со цел да не можам навремено да добијам прогресиран затворски третман и да не може да ми следуваат викенди. Но, тоа и не е важно, пресудата е како швајцарско сирење - преполна со пропусти. Ама, и кој друг судија да беше, малку е веројатно дека ќе направеше помалку пропусти. „Без брашно пита не бидува“ - вели народот. Без докази не може ни пресуда да се заснова. Секако без докази може да се осуди некој зашто судот има власт за тоа, но без докази или со лажни и наместени сведоци, не може да се образложи пресудата.

Во однос пак на висината на кривичната санкција, сметам дека е најмалку достојно од мене да се жалам. И сто и една година да ми дадевте, ќе си ги носам без приговор зашто знам дека имам голема вина, ја соединив Црквата во Р. Македонија со сите други Православни Цркви во светот. Но, колку да не остане незабележано, прашувам како е можно за делото во кое бев обвинет дека сум ги затаил парите што беа предмет на ова дело и под претпоставка дека сите сум ги зел за себе, да ми биде изречена казна од 2 години и 6 месеци затвор, а за ова дело перење на истите тие средства да ми се изрекува казна од 3 години затвор?

Но, добро, така им се случува со повеќето што со своите дела пишуваат историја. Кој ми е виновен? Та нели судот само си ја врши работата?

Сепак, нема да ја испуштам законската можност од повисокиот суд да побарам да се одржи јавна расправа по мојата жалба на која ќе бидам повикан да ја образложам, барајќи од судот не да го враќа случајот на повторно судење, како што тоа го правеше со претходните мои процеси, па тие траеја по десет години, туку пресудата да ја преиначи и сите обвинети да ги ослободи од кривично гонење заради немање докази.

 

28 Октомври 2013 г.

КПУ Идризово

Скопје

Жалбата ја поднесува
Јован Вранишкоски с.р.


рубрика: вести

30.03.2014

По покана на новиот Митрополит на Китрос, Катерини и Платамона г. Георгиј, Неговото Преосвештенство Епископот стобиски и Местобљустител струмички г. Давид учествуваше на неговата интронизација во градот Катерини.

Митрополитот Георгиј, заедно со Архиепископот атински и на цела Грција г.г. Јероним, беше свечено пречекан на централниот плоштад со поздравен говор од градоначалникот на Катерини. Во продолжение, во присуство на голем број на Архиереји од различни помесни цркви, во соборниот храм на светото Вознесение Господово беше отслужена службата на интронизација, кадешто во името на Вселенскиот Патријарх, на новиот Митрополит му се обрати Митрополитот на Верија г. Пантелејмон.

Следниот ден, на 30 Март, во соборниот храм на Катерини беше отслужена свечена архиерејска Литургија на која началствуваше Митрополитот Георгиј во сослужение на Архиереите: аркадиски г. Василиј (Антиохиска Патријаршија), борисполски г. Антониј (Украинска црква – Московска Патријаршија), ремезијански г. Андреј (Пеќска Патријаршија), долнодунавски г. Касијан (Романска Патријаршија), стобиски г. Давид (Охридска Архиепископија), кибинијски г. Кипријан (Романска Патријаршија), глифадски г. Павел, бјалистокски г. Јаков (Полска Православна Црква), веријски г. Пантелејмон, лариски г. Игнатиј. На Литургијата беше присутен и севастијскиот Митрополит г. Димитриј (Константинополска Патријаршија).

Епископот Давид имаше прилики да поразговара и со Архиепископот атински г. г. Јероним, и со останатите Митрополити, запознавајќи ги со постоечката реалност дека Архиепископот охридски Јован сè уште се наоѓа во затвор, како и со тоа дека се осудени уште двајца Епископи, монаштво и верници на Православната Охридска Архиепископија. Соговорниците остануваа зачудени - какви ли се тие луѓе од расколот кои го спроведуваат овој децениски прогон, изразувајќи ја истовремено целосната поддршка за Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован и за канонската Црква во Р. Македонија, Православната Охридска Архиепископија.


рубрика: вести

25.03.2014

Интернет презентацијата на Православната Охридска Архиепископија денес прославува 10 години од своето постоење. Првиот текст на оваа страница беше објавен на денешен датум во 2004 година.

Во нашата татковина со децении се молчеше за проблемот на расколот создаден од страна на Комунистичката партија во 1967 год., а тие што премолчуваа, со молкот потврдуваа дека се „премногу удобно распнати на крстот“. Со чесни исклучоци, вратите на најголем дел од домашните средства за информирање, по политичка директива беа и сè уште се затворени за дебата, која би придонела за конечно решавање на наследениот проблем на расколот. Голем дел од новинарите, во улога на „политички назначеници“, по инерција од периодот на едноумието со говор на омраза и без чувство за заедничка иднина, ширеа и шират дезинформации во однос на Православната Охридска Архиепископија. Бездруго тоа е една од причините и деновиве да биде нагласено дека „состојбата со медиумите во Р. Македонија претставува причина за загриженост“!

Имајќи го предвид реченово, сметаме дека интернет страницата на Православната Охридска Архиепископија објективно и навремено ја информираше домашната и пошироката јавност за сите настани, кои во изминативе десет години ставија печат на времево во коешто живееме. Притоа, нашава интернет страница беше единствениот извор од кој македонската јавност можеше да се информира за тортурата и седумте затворски казни спроведени над Архиепископот охридски Јован во последниве десет години, за физичките напади врз свештеници, врз монахињи и верници на Архиепископијата, за рушењето на храмови и богослужбени места, за монтираните судски процеси и за политичките пресуди на пословичното македонско судство изречени против Црквата, едноставно за сите облици на државен прогон, кој врз верска основа сè уште се спроведува врз Архиепископот охридски Јован и врз сите припадници на Православната Охридска Архиепископија.

И, не само тоа! На оваа интернет страница, во последниве десет години, објавени се мноштво теолошки текстови, авторски содржини и преводи, кои за првпат излегуваат на виделина на современ македонски јазик. Тие текстови на мнозина им помагаат во збогатување на нивната теолошка наобразба, како што и на мнозина им биле од помош при нивното пристапување во канонската Црква во Р. Македонија, Православната Охридска Архиепископија.

Засега, нашата интернет презентација останува единствениот прозорец кон Соборната Црква во нашата татковина. Оваа страница и во иднина ќе продолжи усрдно да ја извршува својата дејност нудејќи им на посетителите автентични четива од различни сфери на црковното живеење, придонесувајќи така на конструктивен начин во проблематизирање, освестување и решавање на основните недоумици поврзани со поимањето на Црквата. Истовремено ќе продолжи да нуди посведочени и проверени информации за актуелните случувања од животот на Едната, Света, Соборна и Апостолска Црква во нашата татковина и ширум светот.

Од Редакцијата


рубрика: архиепископ\

Ја објавуваме, дополнетата со нови содржини, биографија на Неговото Блаженство Архиепископот охридски и Митрополит скопски г.г. Јован.

Роден е во Битола на 28.02.1966 г. од татко Аргир и мајка Галена Вранишкоски и крстен е како православен христијанин со име Зоран. Основно образование и математичка гимназија завршил во родниот град со одличен успех. За време на школувањето повеќе пати бил наградуван во областа на науката и спортот. После отслужувањето на воениот рок во Сараево (1985г.), започнал да студира на Градежниот факултет во Скопје. Факултетот го завршил предвреме и уште истата (1990г.) се запишал на Богословскиот факултет во Белград, а во Митрополијата во Битола се вработил како градежен инжинер. Во соработка со Матичната и универзитетска бибилиотека од Битола, ја формирал Митрополиската библиотека, во која бил и прв библиотекар. За време од две и пол годишното работење во Митрополијата држел циклус на предавања во просториите на библиотеката. Во 1993г. заминал да ги интензивира теолошките студии во Белград кои и ги завршил во Јуни 1995г. Истата 1995г. се запишал на магистерски студии во Белград на отсекот за Систематско богословие (Догматика). При крајот на 1995г. заминал во Грција (Солун) да го изучува грчкиот јазик и да запише постдипломски студии. Докторирал на Богословскиот факултет во Солун во Ноември 2011г. на тема: „Единството на Црквата и современите еклисиолошки проблеми. Споредбено излагање на теологијата на свети Максим Исповедник“.

Бил учесник на многу меѓународни симпосиони и предавач на многу семинари.

Монашкиот чин го примил на 07 Февруари 1998 година, добивајќи го името Јован, и истиот ден бил ракоположен во ѓаконски чин. На 08 Февруари 1998г. бидува ракоположен во иеромонашки чин, а на 19 Јули 1998 во епископски чин со титула Епископ дремвитски. Поставен е за викар на Преспанско-пелагонијската Епархија, каде покрај редовните богослужби, држи и циклуси на богословски трибини и започнува темелна реконструкција на Соборниот храм „Св. Вмч. Димитриј” во Битола. Во Март 2000г. поставен е за местобљустител на брегалничката Митрополија, а во ноември 2000г. е избран за Митрополит велески и повардарски. Интронизиран е на тронот на оваа Епархија на 04 Декември 2000г. На повикот на Патријархот Српски г.г. Павле за литургијско и канонско единство со Пеќката Патријаршија, заедно со целиот клир и побожниот народ од неговата Митрополија е единствениот Митрополит од расколничката Македонска Православна Црква кој одговорил позитивно. Литургијското и канонско единство на велеската и повардарска Митрополија, која во тоа време е под негово епископство, со Пеќката Патријаршија е постигнато на 22 Јуни 2002г. Неколку дена после тоа, со примена на брутална сила од страна на полицијата во Р. Македонија, целосно бесправно, без судски налог, е избркан од седиштето на Митрополијата заедно со монаштвото, кое живееше со него. На 23 Септември 2002г. од страна на Соборот на Српската Православна Црква поставен е за Егзарх на сите територии на Православната Охридска Архиепископија. Многупати бидува затворан од страна на Власта во Р. Македонија, којашто во времето на комунизмот во суштина и ја направи схизмата на Црквата, организирајќи го и поддржувајќи го пучот на прогласување неканонска автокефалија на Македонската Православна Црква. После конституирањето на Светиот Архијерејски Синод на Православната Охридска Архиепископија, на 25 Декември 2003г., избран е за негов Претстоител. Заради исповедање на верата православна, во 2004 година е осуден на една година затворска казна, условно, за кривично дело „самовластие”, затоа што влезе во храм за да крсти малолетно девојче. Во 2005 година со правосилна пресуда од Апелациониот суд во Битола, осуден е на осумнаесет месеци затворска казна за политичко кривично дело „распалување на национална и верска омраза, раздор и нетрпеливост”. Казната ја издржувал во затворот „Идризово“ кај Скопје. Во 2006г. со правосилна пресуда на Апелациониот суд во Скопје осуден е на 12 месеци затворска казна за кривичното дело „затајување“. За тоа дело претходно бил два пати ослободуван од понискиот суд во Велес. Но по политички притисок на третото судење е осуден и казната ја издржувал во затворот „Идризово“ кај Скопје. Во 2012г. со правосилна пресуда на Апелациониот суд во Скопје осуден е на 30 месеци затворска казна за кривично дело „затајување“. За то дело претходно бил два пати ослободуван од понискиот суд во Велес и еднаш осуден во отсуство. Повторно по политички притисок на четвртото судење осуден е во негово присуство, но без да може да ги оствари законските права на одбрана што му следуваат на секој граѓанин во Р. Македонија. Казната ја издржувал во затворот „Идризово“ кај Скопје. Инаку, судот во Р. Бугарија постапувајќи по барањето на Министерството за правда на Р. Македонија, за екстрадиција на Јован Вранишкоски заради издржување затворска казна за ова дело, одби да го испорача со образложение дека неговите судски прогони во Р. Македонија се од политичка природа.

На 24 Мај 2005г., денот на Светите браќа Методиј и Кирил, потврден е од страна на Неговата Светост, Архиепископот Пеќки, Митрополит Белградско-Карловачки и Патријарх Српски г.г. Павле, а согласно Спогодбата од Ниш, за Архиепископ охридски и Митрополит скопски. Истиот ден објавен е Патријаршискиот и Соборски Томос за автономија на Православната Охридска Архиепископија, чиј Претстоител на Светиот Архијерејски Синод е тој.


рубрика: вести

→ Српски

Интервју на Митрополитот црногорско-приморски г. Амфилохиј за „Слободен печат“, 26.02.2014 г., бр. 106.

26.02.2014

Владиката Амфилохие, архиепископ цетињски, митрополит црногорско-приморски на Српската православна црква, е втор по ранг во хиерархијата на СПЦ, веднаш по српскиот патријарх. Неговата кариера е импресивна. Се занимава со теологија, есеистика и преведување. Неговите политички ставови со години предизвикуваат контроверзии во јавноста. Меѓу другото, му замеруваат за тврдиот клерикализам и за великосрпскиот национализам. Од друга страна, тој е претседател на комисијата задолжена за преговори со Македонската православна црква.Ова интервју го договоривме преку посредништво на заеднички пријател. Тоа, секако, нè не прави пријатели, но нè обврзува да разговараме отворено и без предрасуди за односите помеѓу двете цркви. Наша цел е подобро да се разберат позициите и аргументите на СПЦ во овој, како што велат некои, одлучувачки момент, поради иницијативата на поглаварот на Руската православна црква, за која, барем во Скопје, се верува дека може да го оконча овој долгогодишен спор.

Почитуван владико, не така одамна ја разбранувавте јавноста со жестокото противење за создавање црногорска православна црква, но и за независноста на Црна Гора. Знам дека е неупатно да се споредува состојбата во Црна Гора и во Македонија, но Вашето „досие“ предизвикува нелагодност кај луѓето кои проценуваат каква е личноста што во наредните години пресудно ќе влијае врз преговорите меѓу СПЦ и МПЦ. Затоа, на почетокот морам да го поставам клучното прашање  - дали српската црква и Вие, лично, го прифаќате фактот дека Македонците се посебен народ, кој сака да има своја црква, каква што имаат српскиот, бугарскиот, рускиот и другите народи во православниот свет?

- Улогата на Христовата црква, од нејзиното основање па сè до денес, и до крајот на светот и векот, не е да создава нации – народи, туку од сите земски народи (нации) да создаде еден Божји народ, „род избран, свет народ, народ здобиен да ги објави доблестите на Оној (Христос), кој од темнината нè повика во волшебната светлина своја“ (1 Петар. 2,9). Бог „од една крв го создаде секој народ во човештвото за да престојува по целата почва на Земјата... да го бара Господ...“ (ДАп. 17, 26-27)Меѓу тие народи, денес постои и народ кој себеси се смета и се нарекува македонски. Тоа е факт што Православната српска црква, а и јас, лично, го прифаќаме и го признаваме, како што Црквата ги признава и ги почитува сите други народи на Земјата. Притоа, улогата на Црквата никогаш не била да го обоготвори или да се поистовети со кој било народ (па ниту со оној првиот, избраниот еврејски народ), туку да „оди и да ги научи сите народи крштевајќи ги во името на Таткото, Синот и Светиот дух“ (Мт. 28, 19), преобразувајќи ги и обединувајќи ги луѓето и народите. Затоа, националната припадност никогаш не била својство на Црквата, па оттука ние православните не веруваме во грчка, руска, српска, бугарска, македонска или во некоја друга црква која добива такви називи по мнозинството свои верници, припадници на една нација, или според географскиот простор, туку веруваме „во една, Света, Соборна и Апостолска црква“ Христова. Тоа била и причината што сите древни цркви носеле име и назив не по нацијата, туку по градот или местото каде што било главното седиште на епископите (архиепископите, митрополитите) на една помесна (афтокефална, автономна) црква: Ерусалимска, Антиохиска, Константинополска, Охридска, Пеќска, Киевска, Московска итн. Дури во поново време, првенствено кај словенските народи, во периодот на будењето на поедини нации и создавањето на нивните држави, некои цркви почнале да се нарекуваат според нациите. Сè додека тој назив не стане својство на Црквата, туку го означува мнозинскиот народ што ѝ припаѓа, или географски назив, според државата, историското име на просторот и слично, тој може да биде и е прифатлив. Меѓутоа, од поистоветувањето на нацијата со црквата, особено во 19 век, во православието се создала и се родила опасноста од духовната болест „етнофилетизам“ (1872 г.) наречена, со право, ерес, „опасен змиски отров“.

Со тој, како што велите, „змиски отров“, не е ли затруено и православието и во 20 век? Дали сте подготвени да ја прифатите вистината дека православните Македонци не гледаат добри причини повторно да појдат во српска, грчка или во бугарска црква, како што тоа го правеа во минатото? 

- Дека нацијата и државата, и покрај тие и такви опасности, сепак не станаа за Православието битен фактор и конечен предуслов за создавање автокефални цркви, сведочи и фактот дека, на пример, еден народ – грчкиот, има четири автокефални цркви (Цариградската, Ерусалимската, Александриската и Атинската), а една помесна црква, на пример Руската, има петнаесет нации кои ѝ припаѓаат, со разни држави. Притоа, и други помесни цркви (Српската и други), без разлика на нивниот национален назив, имаат при себе и други народности, на кои им ја почитуваат народноста и се распространети во многу држави. Црквата која е повикана (прозвана) да биде фактор на единство меѓу сите народи, смее ли да стане јаболко на раздорот и на омраза меѓу народите? Смее ли црквата да биде миразџика и слугинка на која било нација или држава, особено во наше време, кога нациите стануваат сè помалку христијански, а државите сè повеќе секуларизирани?Оттука, се прашувам и себеси и другите: со целата почит кон македонскиот народ и независната македонска држава, дали нашата Пеќска патријаршија, во времето кога и самата ја преиспитува канонската оправданост на својот понов назив (називот СПЦ го добила во 1931 година, со донесувањето на тогашниот Устав), може и смее да прифати така лесно, без согласност на другите православни цркви, независност, автокефалност на еден свој канонски дел, поистоветувајќи ја славната Охридска архиепископија, која никогаш не била омеѓена со границите на една нација или една држава (била и византиско-грчка и бугарска и српска, а и сега на нејзиниот простор македонскиот е само мнозински народ, но не и единствен), со една нација и држава под најновиот назив Македонска православна црква? И тоа под назив кој, на сите им е познато, всушност, е јаболко на раздорот, како меѓу државите така и меѓу соседните народи!На сите им е познато дека Српската црква, и покрај тие и други проблеми, ѝ дала автономија на МПЦ (1959 г.); ѝ ракоположила, што е суштинско за признавањето на една црква, епископат; дури и патријархот Герман се потпишуваше „српски и македонски“, до самоволното прогласување на „автокефалноста“ (1967 г.). Така, од епископите на МПЦ никој не бара да се вратат во српската, грчката, бугарската  црква – туку само да се вратат од расколот во канонска состојба, за да може црквата потоа да предложи канонски пат за целосна независност на МПЦ.


КОЈА ЦРКВА Е „МАЈКА“, А КОЈА „ЌЕРКА“?

Како што рековте и самиот, МПЦ во 1959 година доби автономен статус од страна на СПЦ, па митрополитот Доситеј и епископот Наум беа ракоположени од страна на српскиот патријарх. Тоа беше политичка, а не канонска одлука на СПЦ – колку што ми е познато, не постои томос за тоа. Осум години подоцна, повторно со оглед на политичките околности, црквата во Македонија се откажува од српскиот патријарх и прогласува автокефалност. Дури и под претпоставка дека МРЦ тогаш навистина направила канонски престап, не ја сфаќам упорноста со која цели четири децении СПЦ инсистира на „искупување“  на тој „грев“ и на враќање на македонската во закрилата на српската црква и на повторување на постапката одново. Зарем е тоа навистина неопходно? Што е тоа што ја спречува СПЦ едноставно да ја прифати состојбата каква што е сега и да ја повика МПЦ во канонско единство?   

- Томос за автономијата од 1959 година навистина не постои, бидејќи во тоа време Цариградската патријаршија сè уште издаваше томоси за автономија и за автокефалност.  Со најновите сеправославни одлуки во Шамбези, томос за автономија издава „црквата мајка“ (во овој случај Пеќската – Белградска патријаршија), известувајќи го за тоа Цариград и сите други православни цркви. Автономниот статус на МПЦ од 1959 година беше остварен под притисок на тогашната безбожна македонска и југословенска власт, но тој беше и канонски, со одлука на Светиот архијерејски собор и со ракоположење на епископи, и со тоа овозможувајќи Црквата во Македонија да се организира канонски и законски. Она што е барано од неа во овие речиси 50 години, е враќање од расколот во канонска состојба, за потоа да може нашата црква да преземе мерки за добивање автокефалност, прифатена од сите православни цркви, на чело со Цариградската патријаршија. Се надевам дека некогаш ќе им стане јасно на сите во Македонија: Православната српска црква не дава и не може да даде автокефалност; таа единствено може да им предложи на Цариград и на сите други православни цркви конечно добивање автокефалност, но дури тогаш кога МПЦ ќе се врати во канонска состојба. Архиепископот Стефан и сите епископи во МПЦ тоа добро го знаат, не еднаш сме разговарале за тоа со нив. Тоа им го потврдија во разговорите како цариградскиот, така и московскиот патријарх (последниов и во неодамнешниот разговор со господин Иванов, претседателот на Република Македонија). Всушност, тоа беше и основата на Нишкиот договор. Наместо да тргнат по тој единствен канонски пат, тие, за жал, упорно се држат до својот самопрогласен статус на „афтокефалност“, останувајќи во раскол, надвор од целовитоста на Православната црква, согласно со она што им го кажа Сава, епископот шумадиски, при средбата во манастирот Св. Наум: „Еве ти ништо, држи го цврсто“. 

Мене, како лаик, почитуван владико, ми се чини дека СПЦ го пренагласува прашањето на „постариот“, односно тоа дека во периодот на осамостојувањето на МПЦ, српската црква има статус на „црква мајка“. Сите поважни православни цркви станале автокефални дури во 20 век. Што се тие разлики во споредба со сознанието дека на просторот на денешна Македонија, црковниот живот се одвива со векови? Да речеме, има ли смисла да се гради голема приказна, како што тоа го прават некои од нас, врз база на историските факти дека Охридската архиепископија е постара од Пеќската патријаршија?

- Имате право, Охридската архиепископија е постара од Пеќската патријаршија. Таа води потекло од Јустинијана Прима (6 век); нејзиниот канонски простор сѐ до 1219 година ги покривал и епархиите на тогаш основаната Жичка архиепископија, односно Пеќската патријаршија. Охридската архиепископија повторно ги презела епископиите на Пеќската патријаршија со нејзиното прво неканонско и насилно укинување (1459), сè до првата обнова на Пеќската патријаршија (1557). Тогаш под јурисдикција на Пеќската патријаршија потпаднале не само нејзините, туку и многубројни епархии, како денешната Охридска архиепископија (МПЦ), така и некогашната Трновска патријаршија (денешна БПЦ). Укинати се и двете, речиси заедно (1776/7), за да биде обновена Пеќската патријаршија со патријаршки томос (1920/22), вклучувајќи ги и епархиите на Цариградската патријаршија во денешна Република Македонија, како и денешните епархии рашко-призренската и дабробосанската и други.Кој е тука „мајка“, а кој „ќерка“?  И двете бидувале и едното и другото. Всушност, ако веќе го употребуваме тој јазик (веќе надминат): двете се „ќерки“ на Цариградската патријаршија! Она што е тука важно, всушност, не е тоа, туку од сите признатиот канонски поредок и простор за секоја од нив двете, во одредени временски интервали: согласно со тој канонски сеправославен признат поредок и устројство, еве, веќе 100 години епархиите кои се дел од историската Охридска архиепископија во областите на денешна Република Македонија повторно припаѓаат на Пеќската патријаршија, односно на Православната српска црква. Сите тие историски мени и промени на јурисдикцијата и на едната и на другата притоа потврдуваат нешто што е исклучително важно: националниот и државниот фактор првпат во историјата на оваа Црква станаа решавачки во барањето за формирање и обновување на Охридската архиепископија под името МПЦ (дури во 1959 г.). Бидејќи национално (па и државно) таа ги покривала низ вековите и денешните Грци и Бугари и Срби и Власи и Арбанаси (како и Пеќската патријаршија), и секако и денешните Македонци. Затоа не е случаен и нејзиниот канонски и еклисиолошки најправилен назив: Православна охридска архиепископија. 


АУТИЗМОТ И САМОДОВОЛСТВО НА РАСКОЛОТ

Со прочуениот Нишки договор од 2002 година, од кој, за волја на вистината, македонските потписници подоцна практично се откажаа, беше договорено СПЦ да ја „признае“ македонската црква под називот „Охридска архиепископија“, но таа да го задржи своето име МПЦ, ако така може да се каже, за „внатрешна употреба“. Неодамна рускиот патријарх Кирил го повтори истиот тој предлог, кој во високите кругови на МПЦ, на сеопшто изненадување, беше дочекан со еуфорично одобрување. Нели е тоа, всушност, она на што инсистира српската црква – МПЦ се враќа во закрилата на СПЦ, со тоа го „искупува“ својот „грев“, а српската црква потоа ѝ издава томос за афтокефалност на Охридската архиепископија? Или не е сè баш така едноставно?

- Доколку Синодот на МПЦ останеше при своето прифаќање на Нишкиот договор (со него практично Охридската архиепископија – МПЦ добива „самосвојност“), не би дошло до основање на Православната охридска архиепископија на чело со сега затворениот архиепископ Јован, дотогашен член на истиот тој Синод, прифаќајќи го Договорот и единството со Пеќската патријаршија. Со тоа, сигурно, би ѝ се дала можност на Православната српска црква да го исполни своето ветување и да го отвори прашањето преку Вселенската патријаршија, за добивање автокефалност на Охридската архиепископија со согласност на сите помесни цркви, исклучиво мериторни за тој чин, пат на кој укажува и московскиот патријарх Кирил. Наместо тоа, Синодот на МПЦ подлегна на политичкиот притисок  и на партиско-идеолошкиот изборен набој во Македонија во тој момент, го започна и го поддржа прогонот на архиепископот Јован, на епископите, на свештенството и монаштвото на Православната охридска архиепископија, единствената канонска и сеправославно призната во Македонија... Со тоа состојбата на Црквата во Македонија стана посложена и побезизлезна. Жал ми е, но должен сум да кажам: сегашната виша јерархија на МПЦ се покажува недорасната одговорно и самостојно да се соочи со овие црковни проблеми; и понатаму препушта, како и нејзините претходници, политичари и идеолози да ѝ наметнуваат свои решенија, доведувајќи ја во ќорсокак. При тоа, таа за сè ја обвинува Српската црква, аутистички затворена во самодоволноста на својот раскол, одбивајќи да ја прифати подадената братска рака и повик на единствениот возможен, со вековно искуство проверен канонски пат за остварување единство на Црквата и на црковното самостојно достоинство на древната Охридска архиепископија, низ нејзиното органско вклучување во целовитоста на православната вселена. 


Има мислења дека за МПЦ воопшто не се исплати да се преговара, бидејќи СПЦ под ниеден услов не е подготвена да ѝ „подари“ афтокефалност на македонската црква, туку само автономија. Дали е тоа точно? Дали СПЦ има амбиции да избира епископи на македонската црква и долгорочно да го диктира црковниот живот во Македонија?

- Од горе реченото, потполно е јасно дека Православната српска црква е целосно отворена за вистински братски дијалог за канонско решение на статусот на Црквата во Македонија, но без насилство и каква било принуда. На дијалогот меѓу црквите, како единствен вистински пат, без мешање на политиката и политичарите, само што ме потсети еден од најпаметните сегашни прваци на македонскиот политички живот: човек кој верува и кој знае што е Црквата и колку е поразително какво било мешање од надворешни фактори, посебно политичко-идеолошки, во нејзиниот поредок и живот. Очекуваме од државните органи на Македонија да го покажат тоа и на дело – со запирање на прогонот и со што поитно ослободување на архиепископот охридски Јован, затворен поради верноста на единството на Православната црква.


СМЕЕ ЛИ ИМЕТО ДА БИДЕ ЈАБОЛКО НА РАЗДОРОТ?

Општ впечаток е дека во поттекстот на спорот меѓу СПЦ и МПЦ стои прашањето за името на македонската црква и македонската нација, имено прашањето што го наметнува грчката држава и Грчката православна црква. Не е ли ова повеќе политички отколку канонски конфликт?

- Што се однесува до називот на Црквата, и самите забележавте во Нишкиот договор – тоа му беше јасно секому од самиот почеток – дека нашата Патријаршија, иако поради безброј причини настојува на воспоставување на древниот назив Охридска архиепископија – не ѝ пречи и употребата на називот МПЦ. Меѓутоа, имајќи го предвид остварувањето на саканата цел – целосна самостојност на Црквата во Македонија, преку нејзино признавање од сите православни цркви, се враќаме на веќе поставеното прашање: Црквата која е повикана да биде фактор на единство на сите народи, смее ли да биде јаболко на раздорот и омразата меѓу народите, макар било тоа и со името?! На човека кому Црквата и остварувањето на целта на нејзината мисија кај секој народ поединечно и кај сите народи заедно му е од првостепено значење - одговорот му е јасен.

Под претпоставка СПЦ и МПЦ да договорат канонско разрешување на спорот, останува прашањето за статусот на Православната охридска архиепископија на владиката Јован, која македонската власт не ја признава и ја прогонува. Познато е дека СПЦ бара итно пуштање на владиката Јован од затвор и јас, секако, сметам дека тоа барање е сосема оправдано и разумно. Но, проблемот останува – може ли да се случи Македонија всушност да добие две цркви, и двете „охридски“, или српската црква сепак ќе инсистира двете да се обединат?

- На сите им е познато дека е невозможно да дојде до обновување на дијалогот и до вистинско решение на црковното прашање во Македонија без ослободување од затвор на архиепископот охридски Јован. Инаку, канонската Охридска архиепископија не е создадена за да биде паралелна црква и јерархија во Македонија, некаква „српска“ архиепископија, уште помалку да биде пречка за остварување на единството, туку мост за заемно помирување и канонско постигнување целосна самостојност на Охридската архиепископија – МПЦ. Дека обединувањето на православната јерархија во Македонија е силна потреба и возможност потврдува и неодамнешното  надминување на расколот и обединување на јерархиите во Бугарската православна црква, воспоставувањето единство на Московската патријаршија и Руската загранична црква, надминување на американскиот раскол во Православната српска црква итн.

Во некои медиуми во Македонија главна тема во изминатите денови беше наводниот конфликт меѓу Руската православна црква и Цариградската патријаршија, кој, како што велат, ја ослабува позицијата на СПЦ во однос на МПЦ. Што од сето тоа е вистина?

- Цариградската и Московската патријаршија, како и другите православни цркви, одговорно се подготвуваат за Великиот собор на православната црква.  За таа цел, на почетокот на март се одржува собор на сите првојерархи на автокефалните православни  цркви, на кој ќе учествува и патријархот Иринеј со своите соработници.


ПРВ ПОТЕГ – ОСЛОБОДУВАЊЕТО НА АРХИЕПИСКОПОТ ЈОВАН

Почитуван владико, кажете ми што е следно на релацијата Белград – Скопје? До кога преговорите ќе бидат замрзнати? Кој е сега на потег?

- Убеден сум дека што е можно поитно ослободување на архиепископот Јован би било сесрдно поздравено во Цариград од патријарсите и од претставниците на сите православни цркви и дека тоа би помогнало  за создавање позитивна клима на оваа конференција во однос на МПЦ и би станало предуслов за вистински братски дијалог. 

 

(Разговарал Бранко Героски, објавено во „Слободен печат“)

 

Извор: http://plusinfo.mk/mislenje/1348/Nikoj-od-MPC-ne-bara-da-stane-srpska-ili-grchka-crkva-tuku-od-raskolot-da-se-vrati-vo-kanonska-sostojba

© православна охридска архиепископија 2004-2014
http://spc.rs - Српска Православна Црква Orthodox Christianity.ru www.kolivart.com - интернет каталог на манастирот Успение Богородично
wap презентација - www.poa-info.org/wap